آمفیزم ریه و زیرجلدی: علل

آمفیزم ریه و زیرجلدی علل، علائم، مراحل و روشهای درمان کامل, آمفیزم یک بیماری مزمن تنفسی است که به دو دسته اصلی ریوی و زیرجلدی تقسیم میشود. هر یک از این انواع علل، نشانهها و رویکردهای درمانی مخصوص به خود را دارند. درک تفاوتهای این دو نوع برای مدیریت بهتر بیماری و پیشگیری از پیشرفت آن ضروری است. آمفیزم ریه چیست و چگونه بر تنفس تأثیر میگذارد؟

آمفیزم ریه نوعی بیماری انسدادی مزمن است که در آن دیوارههای آلوئولها (کیسههای هوایی ریوی) تخریب میشوند. ریه سالم حدود ۳۰۰ میلیون آلوئول دارد که مانند حبابهای کوچک عمل میکنند؛ هوا در دم داخل شده، آلوئولها را پر میکند و اکسیژن به خون منتقل میشود.

این امر سطح تماس هوا با خون را کاهش داده، هوای تازه را در ریه حبس میکند و باعث تنگی نفس، قفسه سینه بشکهای و کاهش اکسیژن خون میشود. این بیماری مسری نیست و از فرد به فرد دیگر منتقل نمیشود. تفاوت آمفیزم با برونشیت مزمن و سیاوپیدی سیاوپیدی (COPD) واژهای چتری است که هم آمفیزم و هم برونشیت مزمن را در بر میگیرد. بسیاری از بیماران همزمان دچار هر دو هستند.

تفاوت اصلی در بافت هدف است آمفیزم آلوئولها را هدف قرار داده و علامت اولیهٔ آن تنگی نفس است، در حالی که برونشیت مزمن برونشها را التهابزده کرده و سرفه مزمن با بلغم غلیظ را به همراه دارد. آمفیزم زیرجلدی (زیرپوستی) چیست؟ این نوع نادر است و ناشی از انحباس هوا در لایه زیرجلدی پوست میباشد.

علل و عوامل ریسک آمفیزم علل آمفیزم ریه سیگار کشیدن طولانیمدت عامل اصلی است؛ دود سیگار بافت ریه را تخریب، التهاب ایجاد کرده و عملکرد مژکهای دفاعی را مختل میکند. سایر عوامل شامل مصرف ماریجوانا، سیگار الکترونیک، معرضه حرفهای با گرد و غبار و سموم شیمیایی، آلودگی هوا، عفونتهای تنفسی مکرر، آسم و عامل ژنتیکی نادری به نام کمبود آلفا-۱ آنتیتریپسین میباشند.

علل آمفیزم زیرجلدی این حالت معمولاً ثانویه است و پس از جراحیهای قفسه سینه، سینوس یا صورت، پنوموتوراکس، عفونتهای باکتریایی، باروتروما، انتیوباسیون دشوار، مشکلات ونتیلاتور، سوراخ مری یا روده و احیای قلبیریوی رخ میدهد. مراحل شدت آمفیزم ریه (بر اساس سیاوپیدی) پزشکان از (اسپیرومتری) برای دستهبندی شدت استفاده میکنند مرحله ۱ (خفیف) عملکرد ریه ≥ ۸۰٪ پیشبینیشده. مرحله ۲ (متوسط) عملکرد ریه ۵۰–۷۹٪.

مرحله ۳ (شدید) عملکرد ریه ۳۰–۴۹٪. مرحله ۴ (بسیار شدید) عملکرد ریه ۳۰٪. چه کسانی در خطر ابتلا به آمفیزم ریه هستند؟ مردان ۵۰ تا ۷۰ ساله بیشترین شیوع را دارند، اما زنان و افراد ۴۰ ساله نیز درگیر میشوند. در ایالات متحده بیش از ۳ میلیون نفر مبتلا هستند. تأثیر آمفیزم بر طول عمر پیشبینی عمر باقیمانده به سن، مرحله بیماری و وضعیت سیگار کشیدن بستگی دارد.

جداول پزشکی نشان میدهند که ادامه سیگار کشیدن در مراحل پیشرفته تا ۹ سال عمر را کاهش میدهد، در حالی که ترک سیگار و عدم سیگار کشیدن قبلی تأثیر کمتری بر کاهش عمر دارد.

علائم آمفیزم علائم آمفیزم ریه علائم اغلب پس از تخریب ۵۰٪ بافت ریه ظاهر میشوند و شامل موارد زیرند تنگی نفس تدریجی (اول در فعالیت، بعد در استراحت) سرفه مزمن و خِسخِس سینه احساس ناتوانی از پر کردن ریه>گرفتگی قفسه سینه و افزایش بلغم (زرد/سبز) خستگی مزمن، اختلال خواب، اضطراب و افسردگی سیانوز (کبودی لبها و نوک انگشتان) کاهش وزن ناخواسته بیماران آمفیزم مستعد عفونتهای ریه مانند ذاتالریه و برونشیت هستند.

علائم آمفیزم زیرجلدی از بیعلامت بودن تا ورم موضعی، کریپتوس (صدای ترکخوردن با لمس) و در موارد شدید ناراحتی تنفسی یا قلبی. اگر ورم ناگهانی با صدای خاص لمس مشاهده شد، مراجعه فوری به پزشک ضروری است. عوارض جانبی و پیچیدگیها پیچیدگیهای آمفیزم ریه شامل کاهش تحمل ورزش، سارکوپنی (از دست رفتن عضله)، افزایش ریسک سرطان ریه، فشار ریه و فشل قلب راست است.

پیچیدگیهای آمفیزم زیرجلدی ندرت دارد اما میتواند شامل فشردگی ریه، سندرم کمپارتمنت، ایسکمی مغز و اختلال ضربانساز قلب باشد. عفونت همزمان میتواند عوارض را تشدید کند. تشخیص آمفیزم تشخیص آمفیزم ریه تشخیص تنها بر اساس علائم امکانپذیر نیست. پزشک با استکوپی صدای توخالی (نشانه حبس هوا) را شنوده و آزمایشهای زیر را دستور میدهد عکس ساده قفسه سینه برای مراحل متوسط و شدید مفید است.

سیتی اسکن ریه تصویر سهبعدی دقیق برای ارزیابی تخریب آلوئولها. اسپیرومتری (تست کارکرد ریه) معیار طلایی برای سنجش شدت انسداد جریان هوا. گاز خون شریانی (ABG) اندازهگیری اکسیژن و دیاکسید کربن خون. اکو و EKG برای رد بیماریهای قلبی. آزمایش خون و ژنتیک برای بررسی کمبود آلفا-۱ آنتیتریپسین.

تشخیص آمفیزم زیرجلدی پزشک با شنیدن کریپتوس تشخیص میگذارد، اما برای تایید و تفکیک از واکنشهای آلرژیک از تصویربرداری و آزمایشهای جانبی استفاده میکند. درمان آمفیزم درمان آمفیزم ریه آمفیزم قابل علاج کامل نیست، اما درمانها پیشرفت را کند کرده و کیفیت زندگی را بهبود میبخشند ترک سیگار موثرترین تدابیر برای توقف پیشرفت بیماری. برونشودیلاتورها (گشادکنندههای برونش) کوتاه و طولانیعمل، برای باز کردن مجریهای هوایی.

کورتیکواستروئیدهای استنشاقی کاهش التهاب و ترشح مخاط. کورتیکواستروئیدهای سیستمی برای تشدیدهای حاد و کوتاهمدت. آنتیبیوتیکها در عفونتهای باکتریایی ثانویه. اکسیژندرمانی در هپوکسمی شدید (اکسیژن خون پایین). جراحی کاهش حجم ریه (LVRS) و برونکوسکوپی با دریچه یکطرفه برای بیماران انتخابی با آمفیزم بالا ریهای. پیوند ریه در مراحل پایانی غیرپاسخگو به درمانهای دیگر.

استراتژی درمانی بر اساس مرحله خفیف برونشودیلاتور کوتاهعمل + واکسن آنفولانزا سالانه. متوسط برونشودیلاتور طولانیعمل + توانبخشی ریه. شدید اضافه کردن کورتیکواستروئید استنشاقی. بسیار شدید اکسیژندرمانی + ارزیابی جراحی/پیوند. درمان آمفیزم زیرجلدی در موارد خفیف با رفع علت (مثل تنظیم ونتیلاتور) در ۱۰ روز خودبهخود بهبود مییابد.

درمانهای حمایتی شامل اکسیژن با غلظت بالا، پرس شکم، مسکنها و در موارد شدید دریناژ قفسه سینه، برش زیر ترقوه یا سوزنکشی برای تخلیه هوا است. میانگین بستری حدود ۱۶ روز است. پیشگیری از آمفیزم ریه ترک سیگار ستون فقرات پیشگیری است. همچنین اجتناب از دود ثانویه، آلودگی هوا، گرد و غبار و سموم شیمیایی.>استفاده از ماسک در محیطهای کاری پرخطر. آزمایش رادون در منزل.

واکسناسیون منظم آنفولانزا، کووید-۱۹ و زندگی با آمفیزم مدیریت روزمره آمفیزم ریه با وجود عدم علاج قطعی، کنترل بیماری امکانپذیر است برنامه ورزشی تحت نظر پزشک (پیادهروی، تمرینات تنفسی). حفظ بهداشت دستان و دهان برای پیشگیری از عفونت. پاک نگه داشتن محیط زندگی از گرد و غبار و عطرهای تند. اجتناب از محرکهای تنفسی (دود، دما، آلودگی). مراقبت از تغذیه و حفظ وزن ایدهآل.

ارتباط آمفیزم با کووید-۱۹ نادر گزارش شده، اما بیماران سیاوپیدی گروه ریسک بالا محسوب میشوند. زندگی با آمفیزم زیرجلدی تغییرات ظاهری موقت (ورم صورت) معمولاً با زمان بهبود مییابد. حمایت روانی، مشورت با پزشک و اشتراکگذاری تجربیات با خانواده به سازگاری بهتر کمک میکند. هشدار! این مقاله تنها جنبه آموزشی دارد و جایگزین مشاوره، تشخیص یا تجویز پزشک متخصص نیست. برای هرگونه تصمیم درمانی با پزشک خود مشورت کنید.