تلسکوپ جیمز وب سیارههای سرگردان را کشف کرد که میتوانند منظومههای کوچک خود را بسازند

تلسکوپ جیمز وب سیارههای سرگردان را کشف کرد که میتوانند منظومههای کوچک خود را بسازند, تلسکوپ فضایی جیمز وب در بازه زمانی اوت تا اکتبر ۲۰۲۴، هشت سیاره آزاد شناور را در فضا شناسایی کرده است. این اجرام آسمانی با جرمی معادل پنج تا ده برابر سیاره مشتری، متعلق به دستهای از کمجرمترین اجرامی هستند که مستقیماً از فروپاشی ابرهای عظیم گازی — که به آنها زایشگاه ستارهای نیز میگویند — شکل گرفتهاند.

تفاوت سیارههای سرگردان با کوتولههای قهوهای این سیارههای سرگردان نتوانستهاند جرم کافی برای آغاز واکنشهای همجوشی هستهای در هسته خود جمعآوری کنند و به ستارههای واقعی تبدیل شوند.

باید توجه داشت که این اجرام با کوتولههای قهوهای اشتباه گرفته نمیشوند؛ زیرا کوتولههای قهوهای اجرام زیرستارهای هستند که جرم آنها بسیار سنگینتر از مشتری است و آنها نیز قادر به آغاز همجوشی هستهای نیستند، به همین دلیل به آنها ستارههای ناکام میگویند.

شواهد وجود دیسکهای پیشسیارهای تحلیل طیفهای فروسرخ دریافت شده از این سیارهها نشان داد که شش مورد از آنها تابشهایی دارند که نشاندهنده وجود گرد و غبار گرم در اطرافشان است.

اگرچه کشف دیسکهای پیشسیارهای در اطراف سیارههای آزاد شناور پیش از این نیز گزارش شده بود، اما مشاهدات جدید جیمز وب جزئیات بیسابقهای را فاش کرده است. دانههای سیلیکاتی و نخستین مراحل شکلگیری سیاره بر اساس شواهد بهدستآمده، دیسکهای این سیارههای سرگردان حاوی دانههای سیلیکاتی هستند که در حال رشد و کریستالسازی هستند.

این دانههای غبار میتوانند به یکدیگر بچسبند و خردهسیارهها را شکل دهند که اجزای سازنده سیارههای جوان محسوب میشوند. محققان تأکید میکنند که این نخستین بار است که دانههای سیلیکاتی در محوطه اجرامی با جرم سیارهای شناسایی شدهاند. پتانسیل شکلگیری منظومههای مینیاتوری مطالعات قبلی نشان داده بود که این دیسکها میتوانند میلیونها سال دوام بیاورند و زمان کافی برای شکلگیری سیارههای اولیه را فراهم کنند.

الکس شولز، ستارهشناس دانشگاه سنت اندروز و از نویسندگان این پژوهش، بیان کرده این مطالعات نشان میدهند که اجرامی با جرمهای مشابه سیارههای غولپیکر، توانایی شکلدهی به منظومههای سیارهای مینیاتوری خود را دارند.

سیستمهای سیارهای گسترش میدهد و نشان میدهد که طبیعت میتواند سیارهها و منظومهها را در طیف وسیعی از مقیاسها و شرایط مختلف خلق کند.

مقاله کامل این پژوهش برای انتشار در نشریه استرونومیکال ژورنال پذیرفته شده است.