ناسا گزینه‌های جایگزین استارشیپ را برای فرود بر ماه بررسی می‌کند

سرپرست موقت ناسا در مصاحبه‌های تلویزیونی اعلام کرد که این سازمان فضایی در حال جستجوی یک «جانشین بالقوه» برای انتقال فضانوردان به سطح ماه است، زیرا پیشرفت‌های برنامه استارشیپ شرکت اسپیس ایکس (SpaceX) مربوط به ایلان ماسک از برنامه‌ریزی‌های اولیه عقب مانده است.

چالش‌های زمانی و سیاسی پیش روی برنامه آرتمیس

شون دافی (Sean Duffy)، مدیر موقت ناسا که هم‌زمان وزیر حمل‌ونقل ایالات متحده نیز هست، با تأکید بر فوریت مسابقه‌ی فضایی دوم برای «پیروزی بر چین» در فرود مجدد انسان بر ماه، اظهار داشت: «ما چشم به راه یک شرکت نمی‌مانیم. می‌خواهیم پروژه را جلو ببریم و در این رقابت از رقبا پیشی بگیریم.» وی افزود که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، خواستار انجام فرود ماهی قبل از ۲۰ ژانویه ۲۰۲۹ (پایان دوره دوم ریاست‌جمهوری‌اش) است، که به معنی آماده‌سازی یک ماه‌نشین تازه در کمتر از سه سال و نیم می‌باشد؛ امری که قطعاً هزینه‌های میلیاردی به بودجه ناسا اضافه خواهد کرد.

رقبای بالقوه برای ساخت ماه‌نشین جدید

دافی به صراحت از شرکت بلو اورجین (Blue Origin) متعلق به جف بزوس به عنوان یکی از گزینه‌های اصلی نام برد. این شرکت در حال حاضر بر اساس قراردادی ۳.۴ میلیارد دلاری روی توسعه ماه‌نشین خود برای مأموریت آرتمیس ۵ (برنامه‌ریزی شده برای دههٔ ۲۰۳۰) تمرکز دارد. شرکت‌های بزرگ دفاعی و فضایی مانند لاکهید مارتین (Lockheed Martin) نیز کاندیداهای محتمل برای شرکت در مناقصه‌ی تازه محسوب می‌شوند.

🔗 بیشتر بخوانید: نحوه تهیه آش امام قزوین با گوشت و حبوبات لذیذ با طعم نذری_مجله رشد

واکنش ایلان ماسک و وضعیت واقعی استارشیپ

ایلان ماسک در پاسخ به اظهارات دافی در شبکه اجتماعی اکس (X) نوشت: «اسپیس ایکس در مقایسه با دیگر شرکت‌های فضایی با شدت برق حرکت می‌کند. در نهایت، استارشیپ کل مأموریت ماه را انجام خواهد داد.» او همچنین ادعا کرد که بلو اورجین هرگز محموله‌ی سودمندی به مدار نرسانده است، هرچند که بلو اورجین در ژانویه گذشته در نخستین پرتاب موشک نیوگلن (New Glenn) با موفقیت یک فضاپیما آزمایشی را به مداررسیده است.

در سال ۲۰۲۱، اسپیس ایکس قراردادی ۲.۹ میلیارد دلاری برای ساخت ماه‌نشین اختصاصی آرتمیس ۳ را به دست آورد. این مأموریت که هدف فرود دو فضانورد در قطب جنوب ماه است، برای اواسط ۲۰۲۷ برنامه‌ریزی شده بود، اما هیچ کارشناسی انتظار پایبندی به این زمان‌بندی را ندارد. سه پرتاب آزمایشی ناموفق استارشیپ در سال جاری باعث کندی چشمگیر پیشرفت شده است؛ هرچند دو پرتاب اخیر موفق بوده‌اند، پروازهای بعدی به دلیل کار روی نسخه بهبودیافته تا پیش از آغاز ۲۰۲۶ انجام نخواهد شد.

پیچیدگی‌های فنی و نیاز به سوخت‌گیری در مدار

موشک استارشیپ با ارتفاع معادل ساختمان ۱۷ طبقه، از بزرگ‌ترین موشک‌های تاریخ است و 본래 برای مأموریت‌های مریخی طراحی شده، نه صرفاً برای ماه. به دلیل وزن و اندازه عظیم، این فضاپیما نمی‌تواند مستقیماً به سمت ماه حرکت کند و ملزم است در مدار زمین سوخت‌گیری مجدد (Orbital Refueling) انجام دهد؛ فرآیندی که تا به امروز در این مقیاس تست نشده است. طبق قرارداد، اسپیس ایکس باید پیش از آرتمیس ۳، یک فرود موفق بدون سرنشین روی ماه انجام دهد.

🔗 بیشتر بخوانید: در اندروید ۱۶ می‌توانید به روشی تازه برنامه‌ها را ببندید_مجله رشد

نقد کارشناسان و راهکار لاکهید مارتین

با وجود تحسین‌های عمومی از توانایی‌های فنی اسپیس ایکس، کارشناسان صنعت فضایی نسبت به حل سریع چالش‌های یک موشک آن‌چنان پیچیده تردید دارند. داگلاس کوک (Douglas Cooke)، از مدیران سابق ناسا، تأکید کرد: «آن‌ها باید کار روی یک ماه‌نشین تازه را آغاز کنند که شانس واقعی رسیدن به مقصد را داشته باشد. مسیر جاری ناسا قادر به مقابله با برنامه‌های چین نخواهد بود.»

در این میان، ماه‌نشین پیشنهادی لاکهید مارتین به عنوان گزینه‌ی عملی‌گرایانه‌تری برجسته است. این فضاپیما کوچکتر از طرح‌های اسپیس ایکس و بلو اورجین است، شبیه به ماه‌نشین‌های آپولو از دو مرحله پرتاب می‌شود، و می‌تواند از قطعات و تکنولوژی‌های موجود امروز ساخته شود؛ بنابراین در بازه زمانی کوتاه‌تر قابل دستیابی به نظر می‌رسد.

موانع مالی و Vertragی پیش رو

با این حال، توسعه هر ماه‌نشین جدیدی در بازه زمانی بسیار کوتاه، چالشی عظیم است. هزینه‌ی آن احتمالاً از قراردادهای جاری با اسپیس ایکس و بلو اورجین بیشتر خواهد بود، زیرا این دو شرکت بخش قابل‌توجهی از هزینه‌های توسعه را از سرمایه شخصی پوشش داده‌اند، در حالی که قراردادهایشان از نوع «قیمت ثابت» (Fixed-price) بوده‌اند. شرکت‌های سنتی‌تر مانند لاکهید مارتین معمولاً ریسک مالی چنین پروژه‌های ثابت‌قیمت را در مقیاس این سرعت پذیرا نمی‌شوند، که مذاکرات تجاری را پیچیده می‌کند.

🔗 بیشتر بخوانید: اپل ویژن پرو در کره جنوبی و امارات اراعه شد_مجله رشد