تلسکوپ جیمز وب راز بلعیدهشدن سیاره را فاش کرد: ستاره منبسط نشده

تلسکوپ جیمز وب راز بلعیدهشدن سیاره را فاش کرد ستاره منبسط نشده، سیاره به سمت مرگ کشیده شد, مشاهدات جدید تلسکوپ فضایی جیمز وب، روایت پیشین علمدانان درباره نخستین رصدِ بلعیدهشدن یک سیاره توسط ستارهی میزبان خود را به چالش کشیده و سناریوی کاملاً متفاوتی را اثبات کرده است.

تصحیح یک تلقی اشتباه ستاره غول سرخ نشده است پیش از این، محققان بر این باور بودند که ستارهی مذور در آخرین مراحل عمر خود قرار دارد و به فاز غول سرخ رسیده، در نتیجه حجم آن به شدت افزایش یافته و سیارهی هممرکز را در بر گرفته است. این فرآیند مشابه سرنوشتی است که خورشید ما در حدود پنج میلیارد سال آینده با سیارههای داخلی منظومه شمسی تجربه خواهد کرد.

اما دادههای دریافتی از ابزارهای طیفسنجی در باندهای مادیرقرمز میانی و نزدیک، تصویری مخالف را نشان دادند. ستارهی مورد نظر هیچکدام از نشانههای نورانی مورد انتظار برای یک غول سرخ را نشان نمیداد و در مرحلهی متورمشدن نبود. این مشاهده به معنی این است که بلعیدهشدن سیاره ناشی از انباشت ستاره نبوده، بلکه دینامیک مداری سیاره عامل اصلی فاجعه شده است.

زوال مداری سیاره به سمت نابودی میغلتید تحلیلها نشان میدهد که سیارهای با جرم مشابه مشتری، در مدار بسیار نزدیکی از ستارهی میزبان خود قرار داشته — حتی نزدیکتر از فاصلهی عطارد تا خورشید.

این پدیده که در اصطلاح علم نجوم زوال مداری نامیده میشود، سیاره را به سمت سطح ستاره بکشانید. چند ماههای از وروده تا انفجار به بیان محققان، کل فرآیند ورود مارپیچوار سیاره در اتمسفر ستاره و برخورد با هستهی آن، تنها چند ماه طول کشیده است. پس از وروده، نیروهای کششی شدید مادهی سیاره را به درون هسته کشانیدند و ستاره، مواد سیارهای را به صورت اندلاعی بیرون راند.

همین مواد پراکنده — شامل غبار و گاز در باند مادیرقرمز — باعث درخشش غیرمعمول و موقت ستاره شده که پیشتر به اشتباه نشانهی تبدیل شدن ستاره به غول سرخ تلقی میشد. آینده رصدهای مشابه با رصدخانه روبین شناسایی چنین رویدادهایی به دلیل کمنوری و کوتاهی زمان، بسیار دشوار است. اما دانشمندان امیدوارند که با آغاز به کار رصدخانه ورا سی.

روبین، امکان کشف تعداد بیشتری از این پدیدههای حیرتانگیز و درک بهتر سرنوشت سیستمهای سیارسی فراهم شود. نتایج این پژوهش در دهم آوریل در نشریه معتبر اخترفیزیک منتشر شده است.