کشف غم تِلیوس: باقیمانده ابرنواختری با تقارن بینظیر در کهکشان راه شیری

کشف غم تِلیوس باقیمانده ابرنواختری با تقارن بینظیر در کهکشان راه شیری, ستارهشناسان با مشاهده یک پدیده شگفتانگیز در دل کهکشان راه شیری روبرو شدهاند؛ باقیماندهای از یک ابرنواختر که با نام تِلیوس شناخته میشود و تقارن تقریبا کامل خود، محققان را به چالش کشیده است.

این کشف که نتایج آن در پایگاه پیشانتشار آرکایو و برای انتشار در نشریات انجمن اخترشناسی استرالیا ارسال شده، میتواند درک ما از مکانیسمهای انفجار ستارهها را تغییر دهد. معمای دو سناریو تکاملی محققان دو سناریوی اصلی برای تبیین ماهیت تِلیوس را بررسی کردهاند. در مدل اول، این بافت باقیمانده یک ابرنواختر معمولی نوع است.

با این حال، پیشبینیهای نظری برای این مدلها وجود پرتو ایکس را ضروری میدانند، در حالی که مشاهدات هیچگونه نشانهای از این پرتو را نشان نمیدهند. این عدم تطابق، سناریوی اول را با چالش جدی روبرو میسازد. فرضیه دوم، تِلیوس را محصول یک ابرنواختر نوع معرفی میکند؛ نوعی انفجار ضعیفتر که ستاره کوتوله سفید را به طور کامل نابود نمیکند و یک ستاره زامبی (باقیمانده نیمهزنده) را در جا میگذارد.

عاد فیزیکی تِلیوس کوچکتر (حدود ۱۱ سال نوری عرض) برآورد میشود. محققان حتی ستارهای را در این فاصله شناسایی کردهاند که میتواند همان ستاره زامبیِ مورد نظر باشد.

با این حال، سایر روشهای مستقل سنجش فاصله، چنین نزدیکی را تأیید نمیکنند و این تضاد، گره مسئله را پیچیدهتر کرده است. نادر بودن تقارن کامل کلید حل معما باقیماندههای ابرنواختری در طبیعت همیشه نامتقارن هستند؛ یا خود انفجار نامتقارن رخ میدهد، یا مواد منفجره با محیط بینستارهای برخورد کرده و شکل بافت را برهم میزنند. اما تِلیوس یک استثناست.

اگر یک ابرنواختر به صورت کاملاً متقارن در یک حفره خلأ (منطقه خالی از ماده) منفجر شود، میتواند قرنها به صورت یک پوسته کروی و بینقص گسترش یابد. تِلیوس احتمالا در همین فاز نادر و کوتاهمدت از زندگی خود قرار دارد، پیش از اینکه ناپایداریها باعث تکهتکه شدن آن شوند. آینده پژوهشها این بافت منحصر به فرد، یک آزمایشگاه طبیعی بینظیر برای تست مدلهای فیزیکی ابرنواخترهاست.