برگشت فسیل زنده؛ ماهی تهی‌خار اندونزی برای اولین‌بار در زیستگاه طبیعی‌اش دیده شد_مجله رشد

نخستین برخورد ثبت‌شده با یک ماهی تهی‌خار زنده‌ی اندونزی به‌تازگی توسط غواصانی در سواحل اندونزی گزارش شده است. بااین‌حال محققان برای محافظت از این گونه‌ی بسیار نادر در برابر گردشگرانی که امکان پذیر برای دیدنش به آن منطقه هجوم بیاورند، تصمیم گرفته‌‌اند مکان دقیق این مشاهده را فعلاً محرمانه نگه دارند.

ماهی تهی‌خار اندونزی (Latimeria menadoensis) تا سال ۱۹۹۷ ناشناخته باقی مانده می بود تا این که دانشمندان به‌طور اتفاقی آن را در یک بازار ماهی یافتند. بااین‌حال، تا همین اواخر، هیچ زمان تصویری از این گونه در زیستگاه طبیعی‌اش ثبت نشده می بود و گزارش‌های حاضر نیز تنها به مشاهدات انجام‌شده توسط زیردریایی‌های کنترل از راه دور محدود می‌شد. اما این حالت در اکتبر ۲۰۲۴ تحول کرد.

عکاس: Chappuis / Scientific Reports

در اکتبر ۲۰۲۴، نویسندگان مطالعه‌ای که کشف تازه را توصیف کرده است، با یک نمونه از تهی‌خار اندونزی به طول ۱٫۱ متر در عمق نزدیک به ۱۴۴ متری در استان ملوک شمالی اندونزی مواجه شدند. محققان می‌نویسند: «مسئله‌ی دلنشین این است که این ماهی در فضای باز مشاهده شد، نه درون غار یا زیر برآمدگی‌های سنگی که زمان‌ها به‌گفتن پناهگاه‌های روزانه‌ی تهی‌خارها شناخته می‌شد.»

محققان توضیح خواهند داد در زمان مشاهده، باله‌ی پشتی تهی‌خار اندونزی کاملاً بالا برده می بود و در همه زمان نیز در همین حالت باقی ماند که می‌تواند نشان‌دهنده‌ی حالت فعال یا به گمان زیادً رفتاری طبیعی در جواب به دفاع باشد. روز سپس، همان مثالی تهی‌خار بار دیگر در همان محل دیده شد و این‌بار نیز باله‌ی پشتی‌اش هم چنان بالا برده می بود.

تهی‌خارها برخلاف زیاد تر ماهیان امروزی که از نیاکان پرتوبالگان منشأ گرفته‌اند، از معدود بازماندگان خانواده ماهیان لبه‌بالگان محسوب خواهد شد؛ گروهی که دارای باله‌هایی گوشتی و استخوان‌دار می باشند که به اندام‌های حرکتی شباهت دارند. تهی‌خارها نخستین بار در دوره‌ی دوونین، نزدیک به ۴۲۰ میلیون سال پیش ظاهر شدند و دارای ویژگی‌های باستانی بسیاری می باشند؛ از جمله سری با ساختار لولایی که می‌تواند باز بشود و اندامی الکترودریابی درون بینی آن‌ها وجود دارد.

نویسندگان مطالعه می‌نویسند: «امروزه، همه جمعیت‌های شناخته‌شده‌ی تهی‌خار در سراسر جهان تحت فشارهای ناشی از فعالیت‌های انسانی قرار دارند و با دقت به رشد احتمالی و بدون نظارت فعالیت‌های گردشگری سودآورِ مرتبط با تهی‌خارها، تهدیدهای جدیدی نیز امکان پذیر در آینده‌ی نزدیک پدیدار شوند. از این‌رو، برای محافظت از یک جمعیت احتمالی تازه از گونه‌ی صدمه‌پذیر تهی‌خار اندونزی در برابر اختلال‌های انسانی، مکان دقیق این کشف تا زمان انجام مطالعات زیاد تر و فراهم‌شدن حفاظت‌های مؤثر، آشکار نخواهد شد.»

مطالعه در مجله Scientific Reports انتشار شده است.